AI de baas?: Het effect van ondersteunende AI en algoritmen op de discretionaire ruimte van street-level bureaucraten

Publieke organisaties maken steeds meer gebruik van AI in besluitvorming. Ook street-level bureaucraten, welke traditioneel gezien veel discretionaire ruimte genieten, krijgen hiermee te maken. In de literatuur bestaan grofweg twee theorieën. Aan de ene kant heeft digitalisering inperkende effecten op de discretionaire ruimte. Aan de andere kant betogen auteurs juist de stimulerende effecten. Veel onderzoek is verricht naar de effecten van ICT op de discretie. Onderzoek omtrent de effecten van AI en algoritmen bijlft daarentegen achter. Dit onderzoek test of de curtailment- en enablement-thesis ook opgaan voor de effecten van AI en algoritmen. In dit onderzoek staat de vraag centraal in hoeverre ondersteunende AI en algoritmen de discretie van street-level bureaucraten inperken of juist stimuleren. Hierin komt ook de continuation-thesis aan bod. Deze stelt dat street-level bureaucraten coping mechanismen ontwikkelen als zij inperkende effecten ervaren. Dit onderzoek maakt gebruik...Show morePublieke organisaties maken steeds meer gebruik van AI in besluitvorming. Ook street-level bureaucraten, welke traditioneel gezien veel discretionaire ruimte genieten, krijgen hiermee te maken. In de literatuur bestaan grofweg twee theorieën. Aan de ene kant heeft digitalisering inperkende effecten op de discretionaire ruimte. Aan de andere kant betogen auteurs juist de stimulerende effecten. Veel onderzoek is verricht naar de effecten van ICT op de discretie. Onderzoek omtrent de effecten van AI en algoritmen bijlft daarentegen achter. Dit onderzoek test of de curtailment- en enablement-thesis ook opgaan voor de effecten van AI en algoritmen. In dit onderzoek staat de vraag centraal in hoeverre ondersteunende AI en algoritmen de discretie van street-level bureaucraten inperken of juist stimuleren. Hierin komt ook de continuation-thesis aan bod. Deze stelt dat street-level bureaucraten coping mechanismen ontwikkelen als zij inperkende effecten ervaren. Dit onderzoek maakt gebruik van twee kwalitatieve methoden: een systematic literature review en expertinterviews. De resultaten tonen dat er zowel inperkende als stimulerende effecten zijn, maar dat de stimulerende effecten de overhand hebben. Algoritmen en AI hebben voornamelijk stimulerende effecten in de vorm van efficiëntie. AI neemt makkelijke taken over, waardoor street-level bureaucraten zich meer kunnen richten op de burger en complexe casussen. Verder structureren AI en algoritmen de grote hoeveelheid data, waardoor street-level bureaucraten deze beter kunnen benutten. Zij voelen zich daardoor zekerder en het beïnvloedt de professionele beoordeling positief. De inperkende effecten zijn een onder andere afname aan taken. Ook ervaren street-level bureaucraten beperkingen in de AI en algoritmen zelf. Wanneer street-level bureaucraten inperkende effecten ervaren, ontwikkelen zij in sommige gevallen coping mechanismen. Dit doen zij door bepaalde burgers te prioriteren, of door de tools niet te gebruiken of te voorzien met verkeerde en onvolledige informatie. Dit gebeurt echter niet altijd. Daarnaast verschuift een deel van de discretie naar softwareontwikkelaars en data analisten wanneer publieke organisaties afhankelijk zijn van AI vanuit derde partijen. Maar ondanks de inzet van AI en algoritmen, behouden street-level bureaucraten hun discretionaire ruimte, en weten ze deze goed te benutten.Show less

Leiden University Student Repository

Documents

In Collections

AI de baas? Het effect van ondersteunende AI en algoritmen op de discretionaire ruimte van street-level bureaucraten