Het vrouwelijke lichaam in horror: een analyse van The Substance (2024).: Hoe kunnen de concepten abjectie en monstrous-feminine helpen begrijpen hoe The Substance maatschappelijke normen rond vrouwelijkheid en veroudering bevraagd?

Deze scriptie onderzoekt hoe de film The Substance (Coralie Fargeat, 2024) maatschappelijke normen rondom vrouwelijkheid en veroudering bevraagd, aan de hand van de theoretische concepten abjectie (Julia Kristeva, Ernst van Alphen) en monstrous-feminine (Barbara Creed). De film volgt Elisabeth Sparkle, een vrouw van middelbare leeftijd die via een mysterieuze substantie haar lichaam en bewustzijn kan klonen in een jonger, perfecter alter ego: Sue. Deze transformatie blijkt echter allesbehalve bevrijdend, en leidt tot lichamelijke uiteenval, psychologische vervreemding en existentiële strijd. De analyse laat zien hoe het vrouwelijke lichaam in de film wordt ingezet als plaats van culturele confrontatie: een lichaam dat scheurt en bloedt of juist perfect is, en daarmee de sociale normen rond schoonheid en controle zichtbaar maakt. Abjectie wordt zichtbaar in scènes van fysieke afbraak, maar manifesteert zich ook op psychologische wijze wanneer de hoofdpersonen hun grip op identiteit...Show moreDeze scriptie onderzoekt hoe de film The Substance (Coralie Fargeat, 2024) maatschappelijke normen rondom vrouwelijkheid en veroudering bevraagd, aan de hand van de theoretische concepten abjectie (Julia Kristeva, Ernst van Alphen) en monstrous-feminine (Barbara Creed). De film volgt Elisabeth Sparkle, een vrouw van middelbare leeftijd die via een mysterieuze substantie haar lichaam en bewustzijn kan klonen in een jonger, perfecter alter ego: Sue. Deze transformatie blijkt echter allesbehalve bevrijdend, en leidt tot lichamelijke uiteenval, psychologische vervreemding en existentiële strijd. De analyse laat zien hoe het vrouwelijke lichaam in de film wordt ingezet als plaats van culturele confrontatie: een lichaam dat scheurt en bloedt of juist perfect is, en daarmee de sociale normen rond schoonheid en controle zichtbaar maakt. Abjectie wordt zichtbaar in scènes van fysieke afbraak, maar manifesteert zich ook op psychologische wijze wanneer de hoofdpersonen hun grip op identiteit en lichaam verliezen. Via Kristeva’s en Van Alphens benaderingen wordt duidelijk hoe deze grensvervaging tussen zelf en ander leidt tot vervreemding en zelfverlies. Het concept monstrous-feminine laat zien hoe vrouwelijke seksualiteit, reproductie en perfectie in de film worden gepositioneerd als bron van angst én verlangen. Sue belichaamt het ideaalbeeld waar vrouwen aan worden afgemeten: aantrekkelijk, jong, controleerbaar - maar in haar perfectie ook gewelddadig en uitsluitend. De dynamiek tussen Elisabeth en Sue toont hoe vrouwen binnen dit systeem gedwongen worden elkaar tot het 'ander' te maken, in plaats van zich samen tegen de onderdrukkende norm te keren. Deze scriptie laat zien dat horror niet alleen angst verbeeldt, maar ook een kritische ruimte creëert om culturele constructies van vrouwelijkheid en identiteit te bevragen. In The Substance wordt die kritiek fysiek voelbaar - en pijnlijk actueel.Show less

Leiden University Student Repository

Documents

In Collections

Het vrouwelijke lichaam in horror: een analyse van The Substance (2024). Hoe kunnen de concepten abjectie en monstrous-feminine helpen begrijpen hoe The Substance maatschappelijke normen rond vrouwelijkheid en veroudering bevraagd?